BİLECİKİN COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ
Yüzölçümü: 4.307 km²
Nüfus: 175.526 (1990) 194.326 (2000)
İl Trafik No: 11
Bilecik ilinin ilçeleri; Bozüyük, Gölpazarı, İnhisar, Osmaneli, Pazaryeri, Söğüt ve Yenipazar'dır.
Bilecik ili, Marmara Bölgesi'nin güney doğusunda; Marmara, Karadeniz, İç Anadolu ve Ege Bölgelerinin kesim noktaları üzerinde yer alır.
Bilecik ilinin en önemli akarsuyu Sakarya Irmağı olup, bir doğal göl, bir de baraj gölü bulunmaktadır.
İlin orman zenginliği av hayvanları bakımından da zenginleşmesini sağlamıştır. Bin metreye kadar yükseklerde orman örtüsü genellikle meşe, otsu bitkiler ve makilerden oluşmaktadır. 1000 metre ve daha yükseklerde ise karaçam, kayın, kızılçam, kestane, köknar türündeki yüksek boylu ağaçlar sıralanır.
Bilecik' de İç Anadolu Bölgesi'nin sert ve az yağışlı karasal iklimi ile Akdeniz ve Karadeniz kıyılarının ılık ve yağışlı ılıman iklimleri arasında geçiş iklimi görülür.
COĞRAFİ YAPI
Bilecik ili Türkiye'nin kuzeybatısında, Marmara, Karadeniz, Ege ve İç Anadolu
bölgelerinin kesiştiği bir bölgede yer almaktadır. İli kuzeyde Sakarya, doğuda
Bolu, güneydoğuda
Eskişehir,
batıda Bursa ve güneyde Kütahya çevrelemektedir.
4307 kilometrekarelik yüzölçümüyle Türkiye topraklarının %0.5'ini kaplayan
Bilecik'in 1997 yılı genel nüfus sayımı geçici verilerine göre nüfusu 190.795
kişidir. Bilecik'in oldukça bozuk olan yeryüzü şekillerini tepelik alanlar, dik
ve derin vadilerle yarılmış aşınım düzlükleri oluşturmaktadır. Toprakların
%32'sini dağlar, %8'ini ovalar, %60'ını yaylalar ve platolar kaplamaktadır. İl
merkezinin denizden yüksekliği 500 metredir. İklim açısından İç Anadolu
Bölgesi'nin karasal iklimiyle, Marmara Bölgesi'nin denizsel ve ılıman iklimleri
arasında bir geçiş iklimi niteliği taşımaktadır. İlin, 8 ilçesi bulunmaktadır.
Bunlar Bozüyük, Gölpazarı, İnhisar, Osmaneli, Pazaryeri, Söğüt ve Yenipazar'dır.
YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ
Bilecik ilinin yeryüzü şekillerini tepelik alanlar, dik ve derin vadilerle
yarılmış aşınım düzlükleri oluşturmaktadır. Güneyde Dodurga, İnönü ve Söğüt
çevresinde oldukça engebeli olan il topraklarının en yüksek noktası,
güneybatıdaki dağlık bölgedir. İlin kuzey bölümü özellikle Sakarya Irmağı Vadisi
çevresi oldukça düz bir görünümdedir.
DAĞLAR
Dağlar il topraklarının %32'sine yakın bir kısmını oluşturmaktadır. Dokuz öküz
Tepesi 1150 m. yüksekliği ile il merkezinin en yüksek tepesidir. Diğer
yükseltileri ise; Çay tepe 786 metre ve Yediler Tepesi 576 metredir.
Bozüyük ilçesinin Kala Dağı 1906 m, Yirce Dağı 1790 m, Kızıltepe 990 m, Söğüt
ilçesinin en yüksek yeri Metristepe 130 m, Osmaneli ilçesinde İnkaya ve Avran
926 metre olup, Pazaryeri ilçesinde Ahi Dağı 1100 metre ve Gölpazarı ilçesinin
en yüksek yeri olan Gökdağının Kurşunlu tepesi ise 1284 metredir.
OVALAR
Bilecik topraklarının %7.5'lik bölümünü kapsayan ovalar genellikle Sakarya
Irmağı boyunca uzanan ve çok geniş olmayan düzlükler şeklindedir. İlin en büyük
ovası Bozüyük Ovası'dır. Yaklaşık 60 kilometrelik bir alanı kaplayan bu ova
kuzeybatıda daralarak Karasu vadisine doğru, güneyde ise genişleyerek
İnönü-Kandilli düzlüğüne, diğer yandan Karaağaç ve Kandilli köylerinin
kuzeyindeki sırtlara kadar uzanmaktadır. Ayrıca Osmaneli, Pazaryeri ve Gölpazarı
ovaları da ilimizin başlıca ovalarıdır.
YAYLALAR - VADİLER
İlde yayla tanımı içerisine girebilecek düzlükler azdır. Bu tür yeryüzü
şekilleri il topraklarının yalnızca %0.5'ini kaplamaktadır. En önemli yaylalar
Bozüyük ilçesindeki Kömürsu, Sofular, Batan ve Pazaryeri ilçesindeki Kamçı
yaylalarıdır. İl topraklarının %59.9 gibi büyük bir bölümü aşınım düzlükleri
durumundadır. "V" şeklinde vadilerle parçalanan bu düzlükler, il topraklarının
oldukça bozuk bir görünüm almasına neden olmuştur. Vadiler genellikle dik ve
derin yarıklar biçimindedir. Bunların en önemlisi Sakarya Vadisi'dir. Diğer
önemli vadiler; Göksu Çayı Vadisi, Göynük Çayı Vadisi ve Karasu Vadisidir.
AKARSULAR
Bilecik ilinin en önemli akarsuyu Sakarya Irmağı'dır. İnhisar ilçesi
yakınlarında il topraklarına giren Sakarya Irmağı'na, Göynük Çayı ve Göksu Çayı
da katılır. Osmaneli'nden il sınırları dışına çıkar. Irmağın Bilecik il
sınırları içerisindeki uzunluğu 80 km. kadar olup, saniyede akıttığı su miktarı
ortalama 100 metreküp dolaylarındadır. Ortalama derinliği 1.5 metre, en derin
yeri ise 5 metre civarındadır.
GÖLLER
Bilecik il sınırları içerisinde bir doğal göl, bir de baraj gölü bulunmaktadır.
İlin kuzeyinde Osmaneli yakınındaki Çerkeşli doğal gölünün yüzölçümü 434.000
metrekare, hacmi ise 1.000.000. metreküp olup, ilin tek baraj gölü güneyde
Sarısu üzerindeki Dodurga Baraj Gölü'dür.
BİTKİ ÖRTÜSÜ
Bilecik ilinde dağlık alanlar genellikle koruluk ormanlarla kaplıdır. Bu
ormanların 1.000 m. yüksekliği aşan bölümlerindeki ağaç türleri karaçam ve
kayındır. Platolar üzerinde yer yer karaçamlara karşılık alçak kesimlerde
kızılcam ve meşe türlerine rastlanmaktadır. Daha alçak kesimler ve ovalık
yörelerde kestane, kayın ve meşe türlerine rastlamak mümkündür.